Fiesttar-Lappi luondduguovddážiin lágidit fas luonddueahkediid – mátkkálaččat háliidit diehtit báikkálaš ealliin ja šattuin

Meahciráđđehus lea fas beassan álggahit luonddueahkediid doallama Fiesttar-Lappi luondduguovddážiin. Daid šadde bissehit guovtte jahkái koronaepidemiija dihte.

Go mátkkálaččat jovdet davás, máŋgasis lea miella gullat eambo báikkálaš luonddus ja birrasis.

Davvin leage erenomáš flora ja fauna, šaddo- ja elliidmáilbmi. Fiesttar-Sámi alla duoddariin gávdnojit máŋggat miellagiddevaš šaddošlájat. Dan lassin maid elliid máilmmis leat dakkárat, mat eai gávdno máddin.

Ovdamearkan njálla, rievssat ja giron. Buot dáid erenomášvuođaid sierra áššedovdit muitalit mátkkálaččaide. Ja oidnojitba davvin maid guovssahasat, daidda lea dábálaččat stuorra beroštupmi.

Raba gova stuorábun

Luonddueahket leage heivvolaš molssaeaktu maid bearrašiidda, go logaldallamat dollojuvvojit árgaeahkediid dábálaččat viđa ja čieža gaskkas. Mánátge eai vel dalle leat mearriduvvon nohkat, nu ahte siige bastet daid čuovvut, Meahciráđđehusas muitaluvvo.

Pallas-Ylläs-Ovnnesduoddara guovllus leat golbma luondduguovddáža, Kellokas Ylläs-duoddaris, Pallas-duoddara luondduguovddáš ja vel Duottar-Sámi luondduguovddáš Heahtá márkanis.

Dán golmma luondduguovddážis uvssat leat dál rahpas. Davvi-Sámi luondduguovddáš Anáris dan sadjái lea vel sullii golbma mánu gitta, go Siiddas Anára márkanis leat dál mannamin divvun- ja viiddidanbarggut. Siida rahpasa geassemánu álggus ja dalle doppege doaibma joriha johtui.

Fáttát máŋggaláganat

Luonddueahkediin lea dán giđa áigge oalle máŋggalágan fáttát ovdan, Lappi guovllu šattolašvuohta, guovllu eallit, vánddardeapmi ja nu ain.

Ovttaskas fáttáin ovdan leat dálkkádatrievdama váikkuhusat loddešlájaide, luondduvuvddiid boahttevuohta, juo duos máinnašuvvon guovssahasat ja šattuid máŋggabealat eallin.

Olbmuin lea beroštupmi diehtit guovllu luonddus eambo ja dáppe davvinhan lea maid nuppelágan biras go máddin. Luonddufáttáin muitaleapmi ja govaid čájeheapmi leat beroštahtti, Meahciráđđehusas muitaluvvo.

Geas lea beroštupmi, beassá gal diehtit eambo. Pallas-Ylläs álbmotvuovddi luondduguovddážis Pallasis logaldallamat leat maŋŋebáreahkediid, gaskavahku dilálašvuohta lea Duottar-Sámi luondduguovddážis Heahtás ja duorastateahkedis Ylläsa Kellokas-guovddážis.

Juos fáttát leat valjis, nu lea daid muitaleaddji olbmuid joavkuge girjái. Muitaleamen leat doaimmaheaddjit, dutkit, girječállit, biologat, nástedutkit ja dieđusge Meahciráđđehusa iežas bargit.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.