Nuorta-Anáris riikkaidgaskasaš málbmafitnodat ja luonddusuodjaleaddjit gilvvohallet seamma eatnamiin. Ruoŧŧelaš málbmaohcanfitnodat Arctic Minerals Exploration AB lea ohcan miessemánus lobi ohcat málmmaid Njellima Geađgejávrri guovllus. Seamma guovllus lea maid Luondduárbefoanda oastán eatnamiid suodjaleapmái.
Arctic Minerals Exploration málbmaohcama jođiheaddji Risto Pietilä muitala Ylei, ahte sii háliidit dutkat Geađgejávrri guovllu ovddit dutkamušaid ja arkiivvaraporttaid bohtosiid. Seamma fitnodat dagai moadde jagi dassái stuorra guovlovárrema. Guovllus leat dahkan bovremiid juo 1960-1970-vuođđaloguin.
– Ohcamuš lea dál jođus. Mis eai leat šat makkárge vuoigatvuođat ja dál vuordit eiseválddiid proseassa, ahte beassatgo dutkat eanet guovllu, muitala Pietilä.
Arctic Minerals Exploration ohcá Njellima guovllus golli, nihkkela ja veaikki lassin lantanoidaid ja molybdeena, mat leat hárvenaš eanametállat. Fitnodat lean guođđán ohcanlobi 26 njealjehaskilomehtera sturrosaš guovllus.
– Jos ohcamuš dohkkehuvvo, mii váldigoahtit geahppasit čájánasaid nappo goaivut gievdnái čájánasaid ja analyseret daid. Geologat bohtet johtit ja dutkat geđggiid. Leat maid plánen drone-govvemiid ja eará mihtidemiid guovllus, muitala Pietilä.
Arctic Minerals muitala dieđáhusastis, ahte sii jáhkket Anára Geađgejávrris leat seamma minerálat go Austalia Queenslánddas. Molybdeena gierdá dola ja dan geavahit stálle- ja ruovdeseaguhusain nanosmahttit ávdnasa.
Luondduárbefoanda osttii giđđat luonddumeahci suodjaleami várás
Luondduárbefoanddas leat hirpmahuvvan málbmaohcanfitnodaga plánain dasgo fitnodaga ohcamuš Njellimii lea dahkkon juste dan guvlui, man Luondduárbefoanda skáhppui suodjalusa várás cuoŋománus 2023. Luondduárbefoanda osttii Njellima Kuáti-Keđgijávri guovllus sullii 80 njealjehaskilomehtera viidosaš vuovddi suodjaleapmái ja guovllu suodjalanproseassa lea ain jođus.
Luondduárbefoanda suodjala mehciid Pentti Linkola árbbi namas. Foanda lea vuođđuduvvon jagis 1995 ja dat suodjala erenomážit áittavuloš vuvddiid. Foanda oastá skeaŋkaruđaiguin eatnamiid ja ordne daidda bissovaš suodjaleami, mii čuovvu luonddugáhttenlága.
Foandda suodjalanhoavda Ari-Pekka Auvinen čilge, ahte málbmaohcanfitnodaga plánat bohte vuorddekeahttá.
– Iihan dan máhttán vuorditge. Dán muttus lea váttis diehtit, ahte maid ohcamuš dárkkuha, muhto dat min skáhppon guovluhan lea áibbas gasku dien guovllu. Gal das bohciidit gažaldagat, smiehtada Auvinen.
Auvinen muitala, ahte dábálaččat guovllu oastimis suodjaleapmái gollá aŋkke jahki ovdal virggálaš ráfáiduhttinmearrádusa.
– Guovlu lea goittotge suodjaluvvon dan rájes go mii leat dan oastán. Leat skáhppon 80 njealjehaskilomehtera guovllu doppe seamma guovllus ja sávvamis dat lea dán jagi bealde juo virggálaččat ráfáidahtton, dadjá Auvinen.
Suodjaluvvon guovllus leat boares vuovddit ja geađgás beahceguolbanat. Luondduárbefoandda dieđuid mielde muhtin beazit leat juoba 200 jagi boarrásat.
– Dákkár boares beazit leat davvin dán áigge hui hárvenaččat. Dát Geađgejávrri beahcevuovddit leat justa buoremus ja lunddolamos dilis, mat leat gávdnomis. Dat lea čáppa guovllut, gos olbmot ain ásset, muitala Auvinen.
Lohpeohcamuš jođus
Arctic Minerals Ab lea ohcan lobi ohcat golli ja molybdeenaide. Jus boahtteáiggis dán guvlui šattašii ruvki, de Auvinen mielde dat livčče minerálaid vuođul rabas ruvki. Das livčče stuorra váikkuhusat birrasii, oaivvilda Auvinen.
– Luondduváikkuhusathan leat das gitta, makkár ruvkke leat plánen. Rabas ruvkkes leat stuorát váikkuhusat, dadjá Ari-Pekka Auvinen.
Málbmaohcanhoavda Risto Pietilä muitala, ahte sii leat dál ráddjen virggálaš suodjalanguovlluid ohcanplána olggobeallai. Jus ođđa suodjalanguovllut ilbmet, ohcamuša ferte vihkkehallat ođđasit, dadjá Pietilä.
– Dás leat ain máŋga muttu ovddas. Ášši dieđihuvvo virggálaččat ja de mis álgá proseassa ruvkelága mielde. Dál goittotge ráfálaččat vuordit gulahallamiid ja váidalanáigodagaid, dadjá Pietilä.
Suoma Dorvvolašvuođa- ja kemikálaeiseváldi Tukes lea dál gieđahallamin Arctic Minerals Exploration lohpeohcamusa.
