Hearrát leat jo vuolgán Heahtás, muhto stuorra Nordic Response 2024 -soahtehárjehus buvttáš guhkit áigge váikkuhusaid, goit gieldda geainnuide.
Soahtehárjehusa áigge gieldda ovddasteaddjit deive bealuštanfámuid alimus jođiheaddjiid lassin maiddái johtolat- ja diehtojuohkinministtara.
Deháleamos fáddán ságastallamiin lei váldogeaidnu nummir 21 divvun, muitala Eanodaga gielddahoavda Petri Härkönen.
– Olles Suoma fuolahansihkkarvuođa ja soalddátáššiid dáfus, dan ferte divvut. Dat lea áibbas čielggas. Sávan, ahte dan dahket jođánit ja ruđat maid gávdnojit dasa, sávvá Härkönen.
Váldogeaidnu 21 lea geaidnu, mii johtá Ruoŧa rájá guora gitta Gilbbesjávrái. Geainnu ortnega leat jagiid moaitán ja dan atnet juobe váralažžan.
Ministtar: oanehaš gaskkaid livčče vejolaš divvut jođánit
Johtolat- ja diehtojuohkinministtar Lulu Ranne beasai iežas čalmmiiguin oaidnit geainnuid ortnega, go galledii soahtehárjehusas.
Ministtar ii lohpit jođánis čovdosa váldogeaidnu nummir 21 divvumii ja čujuha heajos ruđalaš áiggiide.
Son goit lohpida, ahte Ruoŧa rájá guorri geainnu divvumis ságastallet ovttas bealuštanministeriijain.
– Doppe leat oanehaš gaskkat, maid lea vejolašvuohta jođánit divvut. Stuorát divvumiidda dárbbašit nana čatnašumi. Váldogeaidnu 21 divvumis lea ovttaoaivilvuohta ministeriijas, dadjá Ranne.
Dán geassái Väylävirastos eai leat geaidnobarggut dien geainnu buorrin. Mannan geasi doppe bidje oktiibuot sullii 20 kilomehter mátkái ođđa asfáltta. Eanaš ođđa bajildus biddjui Gilbbesjávrri guvlui.
Váldogeaidnu 21 divvun leamašan vaikko man guhká máŋgga beavddi alde.
Ranne sávvá, ahte geainnu divvun čáhkaduvvo maid stáhta bušehttii.
– Mii fertet oažžut EU-prošeavttaid Military mobility -oktavuhtii. Dan bokte lea vejolaš ovddidit geainnuid, mat leat dehálačča sihkkarvuođa dihte, čilge Ranne.
Unnán johtolat, olu lihkohisvuođat
Lappi gádjunlágádusa oarjjabeale gádjunhoavda Pekka Väliheikki muitala, ahte Bálojoganjálmmis gitta Gilbbesjávrái leat beanta vahkkosaččat trailerat vuodján badjel luotta.
Lihkuhisvuođat geahppánedje dan maŋŋá, go geainnu divvo Bálojoganjálmmis máttás.
– Bálojoganjálbmi-Gilbbesjávri gaska dárbbaša stuorát divvuma. Geaidnobodni ii gierdda lossa johtolaga. Geaidnu lea maiddái baski, govvida Väliheikki.
Diibmá Muoná ja Gilbbesjávrri gaskkas ledje 28 lihkohisvuođa. Dain lihkuhisvuođain 11 dáhpáhuvve traileriidda.
Buot lihkuhisvuođat eai boađe dihtui, jus ovdamearkka dihte trailervuoddji riŋge Norggas geasehanbiila veahkkin.
Gielda buvttii ovdan maiddái guovllu eará geainnuid
Geainnut Lappis ja Eanodaga guovllus leat muđuige Härkönen mielas guovddášrollas olles Suoma dáfus. Dat fertejit leat buorre ortnegis, vaikko makkár dilli de leaš.
Sii leat buktán diehtun maiddái Heahtás Guovdageainnu guvlui johtti geainnuid lassin vel smávit geainnuid ortnega.
– Jus boahttevuođas ordnejit soahtehárjehusaid, geainnut eai gierdda. Bealuštanfámut áddejedje dan bures, muitala Härkönen.
