Juovlamánu 4. beaivve beassá stáhtaministtar Petteri Orpo váldit vuostá sápmelaččaid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna loahpparaporta. Dalle loahpparaporta geigejuvvo maiddái sámediggái ja nuortalaččaid giličoahkkimii.
Loahpparaporta galgá olahit olbmuid, danin duohtavuohta- ja soabadankommišuvdna lea viežžan jurdaga Norggas, muitala váldočálli Ulla Aikio-Puoskari.
– Mishan lea buorre ovdamearka Norgga bealde. Doppe duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna loahpparaporta lohkkojuvvui Norgga našunálateáhteris, čilge Aikio-Puoskari.
Suomas neavttárat lohkagohtet raportta jitnosit našunálateáhteris 4.12. Lohkan bistá Suoma iehčanasvuođabeaivái, gitta dassái go maŋimušge cealkka lea lohkkon jitnosit.
Jitnosit lohkama sáhttá čuovvut maiddái njuolggosáddagis.
– Vaikko áššit dan raporttas eai leat nu vuohkkasat, muhto mis lea vejolašvuohta olahit olu olbmuid ja muitalit nu stuorra olmmošjovkui sámiid dili birra.
Visot dáhpáhusaid eai vel dieđe muhto dat bohtet gal
Loahpparaporta geigema oktavuođas lea dárkkuhus lágidit seminára ja maiddái guovtti sierra dokumeantafilmma vuosttaseahkedat leat juovlamánus. Nubbi muitala Deanu dilis ja nubbiges Sámi boazodoalus.
Loahpalaš dáhpáhusaid mearri ja prográmma ii leat vel dieđus
– Mii sávvat, ahte olu sámit livčče dalle oaivegávpogis, muhto mii ordnet dáhpáhusaid maiddái sámeguovllus, muitala Aikio-Puoskari.
Aikio-Puoskari vuordá sápmelaččain rabas miela loahpparaporta guvlui.
– Dat ii báze dasa, ahte mii geiget dan raportta ja dat bissu gitta dat girji. Mii doaivut ahte šaddet ođđa dáhpáhusat, ođđa politihkalaš mearrádusat, ođđa eallin dan maŋŋá.
Stáhtaráđi kansliija ráhkkaneamen loahpparaportta geigemii
Loahpparaporta várás leat gullan measta 400 sápmelačča vásáhusaid das, mo Suoma stáhta ja eiseválddit leat láhtten sápmelaččaiguin.
Áimmuin leat dál buorit mearkkat boahttevuođas, muitala Aikio-Puoskari.
– Loahpparaporttas leat viehka olu evttohusat ja ávžžuhusat stáhta eiseválddiide, iešguđet eallima surggiide ja ministeriijaide. Mii vuordit, ahte dat váldojuvvojit duođas.
Stáhtaráđi kansliija lea geassemánus ásahan ministeriijaid gaskasaš bargojoavkku. Dat galgá ráhkkanit kommišuvnna loahpparaporta ávžžuhusaide, čállá stáhtaráđi spesiálaáššedovdi ja bargojoavkku ságadoalli Nina Brander šleađgaboasttas.
– Lea dehálaš ráhkkanit buriin áiggiin ovdal loahpparaporta geigema. Mii eat dieđe vel makkár ávžžuhusaid loahpparaporta boahtá sisttisdoallat.
Sii eai goit muital dađi dárkilabbot mo sii geavatlaččat ráhkkanit raportta geigemii.
– Ovttasbargojoavkku bargu lea easkka álggus, loahpaha Brander.
