Detnui gorgŋon luosaid mearri lassánii čielgasit go veardida earenoamáš heajos jahkái 2024, dieđiha Luondduriggodatguovddáš. Goargŋuluosat lassánedje eanaš uhca ovtta mearrajagi luosaid lassáneami dihtii.
Báikkálaš luossabivdi Aslak Holmberg maid mearkkašii geasi áigge, ahte luosat gorgŋo johkii eanet. Son ii goittotge vel duostta illudit, go eai jogas leat menddo valljis guolit velge.
– Dan láhkai dat lea positiiva, ahte dat ii lean nu heittot jahki go diibmá. Muhto jus mii dál geahččat dan láhkai, ahte diibmá lei dat bodni, ahte dathan gal lei áibba katastrofa jahki. In mun dál vuos nu menddo sakka illudivččii dáinna, ahte eathan mii leat velge láhkage dakkár buriid loguid, dadjá Holmberg.
Holmberg ii vel duostta jáhkkit, ahte boahtte jagi livččii buoret vejolašvuohta beassat fas luossabivdui.
– Jus dat áigot joatkkit dien sámekultuvrra sierralohpebivddu, de daid árvvoštallamiidda dat sáhttá váikkuhit. Muhto sáhttá leat vehá menddo árrat dan vuos spekuleret.
Illá máhccet mearas
Dárkilis dieđuid ožžo go buokčaladde oalgejogain. Guovtti jogas luosat leat lassánan njealje-viđageardásaččat jagi 2024 ektui, muitala Luondduriggodatguovddáža dutki Panu Orell.
Ovdamearkka dihte diibmá buokčaleaddjit áice Buolbmátjogas 34 gođđuluosa, de dan jagi mearri lei 152.
Áhkojogas fas áice diibmá buokčalemiid oktavuođas 12 gođđuluosa, dán geasi 59 luosa.
Ohcejoga fas čuvvot video bokte. Álgobohtosa mielde Ohcejohkii gorgŋo 1800 luosa, go fas diibmá mearri lei 498 luosa.
Vaikko Detnui gorgŋon luosaid mearri lassánii mearkkašahtti olu mannan jagis, de luossanálli, mii johkii máhccá, lea ain hui uhcci. Deanus leamašan fámus luossabivdogielddus jo vihtta jagi, muhto liikká luosat báhcet merrii. Dan lassin Norga gilddii luosa mearrabivddu viidáseappot measta olles Finnmárkku rittus geassit 2025.
Aslak Holmberg mielas lea goit buorre mearka, ahte dittit fas oidnogohte dán geasi jogas.
– Miihan sávvat duođaid, ahte dat manašii vel buoret guvlui. Ja dál go vel lea vihtta jagi leamašan luossabivdogielddus, dathan galggašii álgit dál goit guovtti golmma jagi siste váikkuhit, ahte dan dihte bohtet eambbo guolit, árvala Aslak Holmberg.
Ruoššaluosat gorgŋo johkii buođus fuolakeahttá
Statistihkaid mielde Detnui gorgŋo dán geasi beali uhcit ruoššaluosat go jagis 2023. Sivvan sáhttá leat dat, ahte Norga bivddii viššalit ruoššaluosaid eret guokte jagi dassái. Dat ruoššaluosat, mat dán geasi gorgŋo jogaide, leat geasi 2023 gođus.
Detnui ceggejuvvon rastábuođuin Norga bivddii 28.000 ruoššaluosa eret. Buođus fuolakeahttá dan bajábeallái johkii besse goit goargŋut 60 000 ruoššaluosa.
Romssa ja Finnmárkku jogain bivde mannan geasi measta 160 000 ruoššaluosa eret, muitalii NRK čakčamánus.
