Kuundele täs nedälin uudizet karjalakse 05.02.2026

Lapsien miäry voibi vähetä viijesvuitil
  • Yle

Lapsien miäry voibi vähetä Suomes kai viijesvuitil tulien kymmenen vuvven aigua. Iččenäžyön pruazniekkuvuvven lapsienfondan ennustehen mugah vuvvennu 2035 (kaksituhattu kolmekymmen viizi) lastu olis 810 000 (kaheksasadua kymmene tuhattu). Nygöi heidy on vähästy enäm miljonua. Lapsien miäry vähenöy ylengi tovennägözesti kaikkiel toiziel Suomes paiči Uvvelmual, Pirkanmual da Varzinas-Suomes.

Suomelazet tahtotah lähtie penziele endisty myöhembä. Eläkehturvukeskus sanou, gu tämän päivän viizikymmenvuodizet planiiruijah jiäjä eläkkehele nenga 65 (kuuzikymmen viizi)-vuodizinnu. Tämä on kymmendy kuudu myöhembä, migu vuvvennu 2028 (kaksituhattu kaksikymmen kaheksa). Yhtelaigua vahnuseläkehigä on nossuh keskimiärin seiččemel kuul. Eläkehturvukeskuksen mugah neče on hyvä uudine eläkehsistieman talovehellizen kestävyön kannal.

Endisty enämbi suomelastu eläy vuogral. Statistiekkukeskuksen mugah vuogral eläy piäl puolentostu miljonan hengen. Suomen suurembis linnois Helsingis, Tamberel da Turrus vuogral eläy jo enäm puoldu koditalovuksis. Vuogrueländän ylehizekse roindua sellitetäh äijät moizet dielot, kui talovus- da ruavolližustilandehen ebävarmus. Mennyt vuvven lopus vällydengahizet vuograt huovistuttih enzimästy kerdua statistiekan histouries, ga taga-alal on sežo hätkembä jatkunuh kehitys.

Jättehien tuondu ulgomualpäi Suomeh poltettavakse on ližennyh mennyzien vuozien aigua äijälgi. Ylen MOT-programman sellitykses löydyi italielaine yritys, kuduan taga-alal on rikolližuttu da mafiiyhtevytty. Yrityksen johtajii on nakažittu vangičukseh zakonattomis jätehkulletuksis da se on lahjonnuh ymbäristötarkastajii. Jättehien tuonduluvan andanuh Suomen ymbäristökeskus ei tiedänyh yhtivön taga-aloih näh.

Hädäsignualuajonevvoloin kulguu hädätilandehis ravevutetah uvven palvelun vuoh. Fintraffican uuzi palvelu tunnistau ambulansit, palomašinat sego enzihoijon yksiköt da vaihtau vallot automuattizesti vihandoikse niilöin kulgučurah. Tulien kezän käyttöh tulijan sistieman tarkoituksennu on ravevuttua avun suamistu da vähendiä riskoi ravielois ristevyksis. Myöhembä sistiemah tahtotah ottua keräle sežo policien ajonevvot.

Suomes aiguhizile ruvetah mustoittamah tehostehrokotuksih näh. Lapset da nuoret suajah tarvittavat rokotukset nevvolas, školas da armies, ga aiguhizil ičelleh pidäy mustua net. Digipalvelu Omakannan sobivutus ielleh työndäy mustoituksii aiguhizile tehostehrokottehien ottamizeh näh. Mustoitukset koskietah jäykkykobristus-, difterii- da kokl’uššurokotuksii. Rokotukset suat tervehyskeskuksis ilmai.

Ylen Muumit-lugumatafon tavoitti mennyt nedälinlopul enäm 1,7 (yhty pilku seičendy) miljonua tv-kaččojua. 123 (sada kaksikymmen kolme) hengie lugi kai Tove Janssonan yheksä muumikniigua kolmen päivän aloh. Lugumarafon oli vuitti Yle 100 (sada)-pruazniekkuvuottu. Se on kačottavannu ielleh Yle Areenas.