Kuundele täs nedälin uudizet karjalakse 05.03.2026

Viizi hengie somaliperehespäi kuoli tulipalos Vantual
  • Yle

Vantual viizi hengie on kuolluh kerrostaloin fatieras roinnuos tulipalos. Tulipalos kuoli somalitagalaine pereh: kaksi aiguhistu sego kolme-, kuuzi- da kaheksavuodizet lapset. Perehen vasterodivunnuh yskyniekku pellastui da häi on bolničas. Palon sytyttäjäkse ebäilty, samazes talois elänyh 71 (seiččiekymmen yksi)-vuodine mies on arestuittu. Policii ebäilöy miesty piäniekoičendas da tylgies hävitändyruavos. Policien mugah ruavol ei ole rasististu motiivua.

Vantuan tulipalo on nostatannuh huolevundua kerrostaloloin paloturvalližuos. Suomen Pellastusalan Keskusjärjestön ohjavon mugah syttynöy tulipalo omas fatieras, sidä voibi algusammuttua, min jälles fatieraspäi pidäy lähtie iäres. Ga sit, konzu palo kerrostalois on toiziel, ei omas fatieras, pidäy suojavuo sydämeh, eigo nikonzu pie lähtie savuhuzile pordahile. Rakenduspaloloin tavanmugahizembat syttymissyyt ollah syömizien varustandu, sähkölaittehet da avvonaine tuli, ezimerkikse tabakoičendu, spičkat da tuohukset.

Suurin vuitti suomelazis ei tiijä, midä roih vastinehen omažuonke, kuollou mučoi libo ukko. Lähi-Tapiolan kyzelyn mugah 75 (seiččiekymmen viizi) prosentua suomelazis ei tiijä perindözakonua sit puoles. Äijät viäräh uskotah, gu leski periy automuattizesti ukon libo mučoin lapsiperehis. Zakonan mugah perillizih yhtelläh kuulutah lapset, ei olle jälgisanua.

Yhtysvalloin da Izrael’an voinutoimet Iranua vastah ollah jatkuttu kaiken nedälin. Suovattan algavunnuot iškut ollah kohtavuttu paiči muudu piälinnah Teheranah. Iran on vastannuh iškuloih kostoiškuloil Izrael’ah sego Yhtysvalloin vojennoloih tugikohtih da posol’stvoih äijis alovehen mualois. Arvivoloin mugah Iranas on kuolluh enäm tuhattu hengie. Voinu on vuadinuh kuolluttu sežo Libanonas, Izrael’as, Siiries da Arabienemiruatois.

Euroupan muat evakujiiruijah omii kanzalazii Lähi-päivännouzun alovehelpäi. Ezimerkikse Ispuanii, Italii da Germuanii lennätetäh kanzalazii iäres mualoispäi, kudamat ollah Iranan vastuhyökkävyksen kohtehinnu. Suomen ulgoaziiministerstvas täl kodvazel vie ei varusteta suomelazien valdivollistu evakujiiruičendua voinualovehen mualoispäi, ga vuitti suomelazis on ozitunnuh lähtemäh alovehelpäi kaupallizil lendoloil. Arabienemiruatois täl nedälil on lomailluh läs 2 000 (kahtutuhattu) suomelastu. Iranas on nenga 70 (seiččiekymmen) suomelastu.

Neftin hindu on nossuh selgiehgi sen jälles, konzu Yhtysvallat da Izrael hyökättih Iranah. Poltoainehazemil 98 (yheksäkymmen kaheksa)-oktuanine benziinu da diizeli ollah nostu erähis kohtis piäl kahten euron. Suurin varavo on Hormuzansalmen salbuandu, sendäh gu sen kauti kulgou viijesvuitti muailman ruohkuneftii. Monet neftiyhtivöt da varustamot ollah keskevytetty kulletukset Hormuzansalmen kauti turvalližusvaravon täh.

Päivännouzu-Suomen yliopisto algau tänä keviän kehittia karjalan kielen nygyaigahistu verkosanakniigua. Suomen Kul’tuurufondu on andanuh sanakniiguprojektah niškoi 200 000 (kaksisadua tuhattu) euruo dengoitustu kolmekse vuottu. Sanakniigu ottau huomavoh karjalan kielen kai piämurdehet da tarkoituksennu on päivittiä sidä alalleh sežo dengoituksen loppiettuu. Sanakniiguruavon ližäkse tarkoituksennu on tutkie toiziigi karjalan kieldy avvuttajii ruadobrujii da pidiä sanastoruadoh liittyjiä ruadopajua da kursua.