Sápmi
Sápmelaččat

Sämivalastâllâm aaibâš lase nuorâid fáárun

Nuorâid movtijdit čuoigâmkištoin vuáittu sehe jieš kištottâllâm.

Sämimiäštárvuođâ kištoin fáárust lemin párnááh já nuorah iä lah veltihánnáá kiddiistum čuoigâmist ámáttin. Kuittâg jieš čuoigâm, vuáittu já lihâdem movtijdit uásálistiđ kištoin.

Anarist toollum Sämimiäštárvuođâ čuoigâmkištoh lijjii taan ive uásálistei mield ucebeh ko ovdil. Uásálisteeh lijjii almottâttâm tuše 30.

Aheluokkain oro lemin koskâ eidu 16-ihásii já 19-ihásii uásist. Ton ihásii juávhust ij lamaš ko ohtâ kištottâllee.

– Tiäđust-uv ohtâ äšši lii ovdâmerkkâ. Tondiet lam jieš-uv nummeer raddeest kištottâlmin onne. Halijdâm čäittiđ jieččân párnáid ovdâmeerhâ, iätá Aslak Uula Länsman.

Kuhesáigásâš čuoigâmtuáimee Yrjö Portti mielâst suijân sáttá leđe tot, et aheluokai mereh láá kiäppánâm.

Portti juurdâš, et sämivalastâlmist Taažâ peln futsal lii váldám ulmuid meddâl ovdâmerkkân čuoigâmist.

Marko Tervaniemi lasseet, et kištočyeigeeh láá Taažâst eenâb ko Suomâst. Suomâst nuorah iä lah innig kiddiistum čuoigâđ.

Kuvassa ihminen seisoo hiihtomonot jalassa palkintopaikan edessä. Kädessään hänellä on tabletti.
Kuvassa hiihtäjä hymyilee kahvilarakennuksen edessä. Yllään hänellä on kirjavat hiihtovaatteet.
Aslak Uula Länsman nojaa suksisauvoihin suopunki harteillaan.
Kuvassa hiihtäjä hymyilee hiihtostadionilla. Kaulassa on puffi-huivi ja päässä panta.

Yrjö Portti mield futsalist lii Arctic Winter Gamesist (AWG) puáttám maŋgâ miitaal sehe kaandâi já nieidâi uásist. AWG lii arktâsâš kuávlu almugijkoskâsâš algâaalmuglâš tälvivalastâllâmkištoh.

Anára Sámisearvi rs jeessân Marko Tervaniemi tuáivu, et nuorah puáđáččii fáárun sämivalastâlmân.

Aslak Uula Länsman haalijd čäittiđ ovdâmeerhâ jieijâs tooimâin. Suu pärni lii fáárust kištoid čuávumin.

– Jiem mun tieđe, et halijdiččim-uvks mun et sämivalastâllâm ličij nuuvt áámmátlâš. Muu mielâst taat lii aaibâs pyeri návt, ete jis maidnii tábáhtuvá, te ij tot lah nuuvt stuorrâ äšši, smiättá Jane Helppi sämivalastâllâm tile.

Aslak Uula Länsman juurdâš, et sämivalastâlmist ij lah koččâmuš tuše kištottâlmist. Tehálâš lii meid peessâđ eenâb siisâ sämikulttuurân já uápásmuđ ulmuid jieškote-uv kuávlust.

– Olympialijn-uv lijjii fáárust muáddi sämmilâš valastâllee. Ij tot kosten oinum, ijge tiettum. Iä lamaš sämiliipuh tobbeen, tuše Ruotâ já Taažâ eennâm liipuh uáinojii, sun lasseet.

Länsman mield ličij suotâs, jis meiddei stuorrâ maailmvijđosiin kištoin sämmiliih luptiiččii jieijâs sämmilâšvuođâ uáinusân.

Kištoi uárnejeijeeh já uásálisteeh tuáivuh, et puátteevuođâst ulmuuh lasaneh.

– Taathân lii tehálumos, et nuorah já meiddei rävisulmuuh uáinih nubijdis. Taat lii taggáár kulttuurlâš- já kielâäšši meiddei. Ij tot lah tuše tot valastâllâm, lasseet Marko Tervaniemi.

Puohnâssân oro lemin nuuvt, et tuáivu lii toos, et ulmuuh liččii eenâb fáárust sämivalastâlmist.

– Tuáivuččim, et mij uážuččijm veikâ olmâ sämivalastâllâmtääsni toho enâmijkoskâsijd kištoid, veikâ olympialiijd kištottâllâđ, tuáivu Aslak Uula Länsman.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Tuore selvitys tuo esiin pienen koltansaamen kielen tilannetta. Tutkijan mukaan kieli kadotetaan kokonaan, jos sen arvoa mitataan vain puhujien määrällä.

Šoŋŋâdâh­nubástus vaaigut jo meccimuorjijn. Eromâštotkee mield lyemeliäđus lii vala luándulii mulsâšuddâm siste.