Sápmi

Parlamentáralaš bargojoavkku bargu ovdána gulul – Rinne lohpida čakčii vuosttas hápmosa evttohusain

Sámediggi lea gieskat beassan oahpasmuvvat parlamentáralaš bargojoavkku vuosttaš oainnuide.

Antti Rinne
Parlamentáralaš bargojoavku ásahuvvui jagis 2025 ja váldočállin válljejuvvui Antti Rinne. Govva: Petteri Sopanen / Yle

Parlamentáralaš bargojoavkku bargu lea ovdánan ja sullii goalmmádas sámiid duohtavuođa- ja soabadankommišuvnna evttohusain stáhtii leat gieđahallojuvvon, muitala váldočálli Antti Rinne.

Sámediggi lea miessemánu álggus beassan oahpásmuvvat parlamentáralaš bargojoavkku vuosttaš oainnuide. Ságastallamat bohtet ain joatkašuvvat sihke bargojoavkkuin ja Sámedikki siste, dadjá nubbi várreságadoalli Tuomas Aslak Juuso.

– Mishan eai leat leamašan nu olu dieđut maid parlamentáralaš bargojoavku lea gieđahallan ja makkár sisdoaluin ságastallan. Mii leat dál beassan álgit oahpásmuvvat daidda oainnuide buorebut ja galgat ain joatkit dan ságastallama parlamentáralaš joavkku ovddasteddjiin, Juuso dadjá.

Bargojoavku vuordá dál, ahte sii ožžot cealkámušaid Sámedikkis ja nuortalaččaid siidačoahkkimis. Dan maŋŋá čađahit vel sámediggelágas meroštallojuvvon ovttasdoaibmanráđđádallamiid, muitala Rinne.

Saamelaisten totuus- ja sovintokomission tiedotustilaisuudessa Tuomas Aslak Juuso puhujankorokkeilla. Taustalla näkyy Suomen lippu ja Saamen lippu.
Tuomas Aslak Juuso muitala, ahte Sámediggi manná čađa siskkáldaš ságastallamiid das, ahte guđe láhkai sii iprmirdit áššiid ja dan maŋŋá vejolaččat ságastallet parlamentáralaš bargojoavkkuin das, maid sii berrejit váldit vuhtii iežaset barggus. Govva: Vesa Toppari / Yle

Loahppa jagis 2025 stáhtaráđđi ásahii parlamentáralaš bargojoavkku, man bargun lea árvvoštallat mo sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna loahparaportta evttohusaid galggašii gieđahallat ja makkár doaimmaid bidjat johtui.

Sámediggi lei fuolas sámiid osolašvuođas proseassas go parlamentáralaš bargojoavkku ásaheamis eai virggálaččat gullan sin eaige nuortalaččaid siidačoahkkima. Kritihka maŋŋá stáhtaráđđi ásahii vel nuppi bargojoavkku: koordinašuvdna- ja čuovvunjoavkku ovttas Sámedikkiin ja nuortalaččaid siidačoahkkimiin.

Sámiid duohtavuohta- ja soabadankomišuvdna geigii iežas loahpparaportta 4.12.2025. Komišuvnna doaibmaáigodat nogai 31.12.2025.

Ulbmilin čálligoahtit raportta jagi 2027 álggus

Antti Rinne muitala, ahte parlamentáralaš bargojoavku lea čoahkkanan guovvamánu rájes meastaba vahkkosaččat. Son árvala ahte golggot-skábmamánu doajáldagas bargojoavku livčče gieđahallan vuosttaš geardde buot evttohusaid ja hábmen vuosttaš oainnuid.

Ulbmilin lea beassat čállit bargojoavkku raportta maŋimustá ođđajagimánus 2027, muitala Rinne.

– Mun sávan, ahte juo ovdal dan mis livčče konkrehta ovdanbuktimat, maid bidjat ollašuhttimii ovdal go aitosaš raportage lea válmmaš.

Rinne muittuha, ahte parlamentáralaš bargojoavkku bargun lea árvvoštallat ollisvuođa dáfus doaimmaid, ii dušše kommišuvnna evttohusaid vuođul.

Parlamentáralaš bargojoavkku bargui váikkuhit maid olles riikkadási čuolmmat, dego stáhtaekonomiija dilli, muitala Rinne.

– Ferte gávdnat barggu áigge čovdosiid, mat divvot dili. Mu mielas orru, ahte aivve visot ii sáhte dahkat nu, ahte ruđa eai geavat.