Sápmi

Suoma davimus šibitdoalus lea viimmat ollašuvvan sohkabuolvvamolsun

Máŋgga jagi barggu maŋŋá ođđa nuorra isit, Jani Guttorm váldá doalu háldosis Nuvvosis. Váhnemat loniiga ruđa, vai gánda beassá jođihit mielkedálu.

Maanviljelijä laitumella lehmien kanssa, taustalla Tenojoki ja tuntureita.
Jani Guttormis lea Suoma davimus šibitdoallu. Govva: Sanna Hirvonen / Yle

Guovtti máná áhčči Jani Guttorm beassá álgit dál boandan máŋgga jagi barggu maŋŋá. Su mielkedállu lea olles Suoma davimus, ja maiddái Ohcejoga gieldda áidna mielkedállu. Su áhčči, Káre-Ánne Urho, Urho Guttorm beassá ealáhahkii, ja Jani Guttorm beassá fuolahit mielkedálus ja dan 26 gusas.

Sohkabuolvvamolsun ádjánii vihtta jagi, muhto jagi molsašumis dat viimmat dáhpáhuvai. Dat lihkosmuvai, go vánhemat attiiga loana gándasis. Báhpáriid besse dál viimmat vuolláičállit máŋgga jagi barggu maŋŋá.

– Go 2021 álggiimet bargat dainna, de dat lei olu váddásut go maid jáhkken. Jáhkken, ahte dat livččii mannan dakkaviđe čađa, muhto iihan dat mannan. Go vihtta jagi geahččala seamma ášši, de šaddá streassa. Dál dat niehku ollašuvai, dadjá Guttorm.

Mies seisoo pellolla, taustalla Tenojoki ja tuntureita.
Jani Guttorm lea duđavaš, go sohkabuolvvamolsun lihkosmuvai viimmat. Govva: Sanna Hirvonen / Yle

Jani Guttorm lea mánnávuođa rájes niegadan joatkit áhčis mielkedálu Nuvvosis, unna gilážis Deanuleagis.

Gáregasnjárgga skuvllas oahpaheaddjin bargan Guttorm guođđá dán giđa oahpaheaddjibarggu. Son áiggui bargat dušše ovtta jagi doppe, muhto barggaige loahpaloahpas 12 jagi oahpaheaddjin, go šattai váttis joatkit áhči šibitdoalu.

– Orru ahte stuorra noađđi gahčai hárduin. Dat lea nu fiinna dovdu. Dieđusge go in vel leat dás leamašan ollásit mielde, de dat duohtavuohta boahtá vehá maŋŋelabbos.

Meieriija heaittiheapmi dagaha hástalusaid

Hástalusat leat máŋggaláganat, nugo guhkes gaskkat ja eallima divrun. Ođđaseamos hástalus lea Oulu meieriija heaittiheapmi.

Valio lohká sivvan mielkegolahusa unnuma, muhto Guttorm árvala, ahte stuorámus sivvan lea Ruošša álggahan soahti Ukrainas. Dan dihte gálvvu eai šat vuovdde Ruššii. Ođđa doalli goit luohttá boahttevuhtii.

Kaksi lehmää laitumella, taustalla lumisia tuntureita.
Lea jagis gitta mo oamit doalaiduvvet geassegoahtumii. Dán jagi ledje ráfálabbo go ovddit jagiin. Govva: Sanna Hirvonen / Yle

Eiddo Oului lea fievrriduvvon dán rádjai maiddái Guttorma mielki. Valio lea goittot dáhkiidan, ahte mielkki vižžet Nuvvosis maiddái boahttevuođas.

Dat ii sáhte nu mannat, ahte Suomas leat dušše stuorra doalut. Mii dárbbašit daid unnit doaluid boaittobeale guovlluin, vai datge guovllut bissot heakkas, lohká Jani Guttorm.

Báŋkkut eai addán loana

Sohkabuolvvamolsuma galge dahkat juo jagis 2022, ja bargu dan ovdii álggii jagi ovdal. Báŋkkut eai goittot álgán ruhtadit. Sáhka lei govttolaš supmis, 180 000 euros, go mielkedállu lea Guttorma mielas gánnehahtti.

Báŋkkuid mielas mielkedállu lei menddo unni ja menddo guhkkin. Ovtta báŋkkus fas lohke, ahte sii ruhtadit dušše stuorra eanandoaluid.

Maatila keväällä, taustalla lumisia tuntureita.
Báŋkkuid loana mieđiheamis galget vihkkehallat riskkaid dárkilit. Ohcejogas eai leat šat eará šibitdoalut, mat sáhtášedje oastit mielkedálu, jus dat koŋkána. Govva: Sanna Hirvonen / Yle

Go fas okta báŋku geassádii ruhtadeamis, de váhnemat mearrideigga loahpaloahpas álgit sutnje dego báŋkun ja lonet ruđa.

Urho Guttorm beassá dál ealáhahkii, muhto veahkeha vel šibitdoalu bargguin. Son ráhkkanahttá gándda guoddit ovddasvástádusa okto ja háliida doarjut su.

– Jus nuorat háliidit bargat, daid ferte doarjut, lohká Urho Guttorm.

Báŋkkut galget čuovvut dárkilit, geasa sáhttá mieđihit loana

OP Pohjola jođiheaddji Teppo Pöllänen muitala, ahte sohkabuolvvamolsumat čuvvot seamma realitehta, go investeremat muđuige. Dehálaččat leat gánnáhahttivuohta, doaimma joatkašuvvan ja boahttevuohta.

Finánsasuorggi mediahoavda Jussi Karhunen muitala, ahte čavga regulerema dihte báŋkkut galget árvvoštallat ain dárkileappot áššehasaid gánnáhahttivuođa ja máksinnávcca.

Báŋkkut galget smiehttat, gii oastá šibitdoalu, jus dat manná konkursii.

Dákkár sajit eai gávdno jus guovllus eai leat šaddi eanandoalut, main livčče dárbu dahje vejolašvuohta váldit šibitdoalu iežas atnui.