Luánduriggodâhkuávdáš Luke lii álgám rekinistiđ Avveeljuuvâ kuárŋoo kuávžurij mere škajâluođânáin. Vuosmuu keerdi puáhtá árvuštâllâđ, mon ennuv kuávžureh tuođâi kuárŋuh Aanaarjäävrist Avveeljuuhân.
– Kuávžurij meeri puáhtá leđe 500, 1 000 tâi joba 5 000. Ohtâgin ij tieđe vissásávt ovdil rekinistem puátusijd, iätá totkee Panu Orell Lukest.
Rekinistmist čiälgá meid kuárŋum kuávžurnääli jotteemäigi já stuárudâh.
Siämmáš vyehi ko luosârekinistmist
Rekinistemvyehi lii siämmáš, moin láá luuhâm luosâmeerijd Tuárnusjuuvâst suulân 15 ihheed já Tiänust muádi ihásâžžân.
Avveeljuuhân pieijui ohtâ škajâluođân já juuvâ poonán nelji videokamera.
Luođân addel tiäđu kuolij kukkoduvâst, mut ij muštâl kyelišlaajâst. Videokamerah pic čäittih, maggaar kyelišlaajâ mana luođân lappâd. Návt uážžu sehe mere- já šlajâtiäđu kuárŋoo kyeleest.
– Tääbbin Avelist ij lah kuássin tohhum taggaar rekinistem, moin selvâničij, mon ennuv kuávžur Aanaarjäävrist kuárŋu stuorrâ Avveeljuuhân, muštâl Orell.
Ovdil siämmáálágán rekinistem keččâlii suulân love ihheed tassaaš Juvdust, mut juuhâ lâi liijkás kubduv já tast lijjii liijkás ennuv kuoškah. Tot tovâttij háástuid rievtis rekinistmân.
Avveeljuuvâst totkeeh kavnii saje, kost juuhâ jieŋâlm hitásávt kaskoo já vyestiriddoost lii čunoiriddo. Tienuuvt luođânân iä šoodâ iptoh. Ruškis čääci toovât váhá háástuid videokován, mut jieš luođân tuáimá pyereest meid muivâšum čääsist.
Tiätu stivree kyelipivdo asâttâsâid
Rekinistmáin čuávuh tom, mon pyereest kuolij kalvem lii Aanaarjäävrist luhostum. Lasseen uážžu tiäđu, moin kuálástem puáhtá ovdediđ já kalvem pyerediđ.
– Ko tiettip, mon ennuv kuávžureh juuhân kuárŋuh já mon stuárusiih toh láá, te puáhtá árvuštâllâđ, lii-uv meeri valjaa teikâ lii-uv liijkás uccáá, Orell muštâl.
Avveeljuuvâ kuávžurkuálástem stuárráámus uási tábáhtuvá Aanaarjäävrist já ucánjáhháá juuvâst. Luođântiäđui vuáđuld puáhtá árvuštâllâđ, mon ennuv kuávžur tuođâi piäsá loskâđ kuálástempaje maŋa.
– Tast uážžu vuosmuu amnâstuv nuuvt kočodum datačyegis, mut lyetitteijee oleskove finniimân kalga rekinistiđ maŋgâ ive, Orell muštâl.
Taan keesi rekinistem pištá ain čohčâmáánu pelimudo räi, mii lii alda kuávžurij kođoääigi.