Sápmi
Esa Karpoff maistaa rautua leivän päällä.
Esa Karpoff finai guollebivddus Norggas ja vahágis njágaldahttii guliid Supmii. Govva: Vesa Toppari / Yle

Guoli buktin Norgga rájá rastá jorbbodahttii guolásteddjiid

Norgga tuollu dagahii moivvi go geahččaledje gieldit luosaid, dápmohiid ja rávdduid olgoriikii fievrredeami.

Norgga tuollu dagahii moivvi guolleturisttaid gaskavuođas.

Turisttaide, geat áigo mannat Norgii guolástit biddjui gielddus, man mielde sis ii livčče lean lohpi buktit rájá badjel fas Supmii ieš bivdojuvvon sáivačáhceguoli, dego dápmoha, luosa dahje rávddu.

Tuollu dulkui njuolggadusaid čavgadabbot, go lei dárbu.

Norggas fitnet jahkásaččat máŋggat suopmelaččat guolásteamen. Okta sis lea ohcejohkalaš Esa Karpoff, guhte fitná máŋgii jagis Davvi-Norggas guolásteamen.

Karpoff boagusta, ahte ammal songe lea muhtinlágan suollefievrrideaddji, go son vujii miessemánus tuollu čađa bisánkeahttá ja mielde sus lei rávdu man lei bivdán.

– Dan šilttas čuožžu, ahte jus ii leat mihkkige maid almmuhit tuollui, de galggat mannat njuolga.

Esa Karpoff gottii rávddu miessemánus Norggas ovttas iežas skihpáriin Ossi Blomqvistiin.

Njuolggadusain ii váldán čielgasa

Karpoff ii leamaš áidna, gii lea imaštallan daid ártegis rávvagiid.

Norgga tuollu eahpečielga dieđihan gearggai dagahit Suoma bealde sosiála medias ságastallama luosaid, dápmohiid ja rávdduid buktimis rájá badjel.

Mannan vahkus Yle jearai Norgga tuolláriin, birasdirektoráhtas ja Norgga guolledoaimmahaga áššis ja dan maŋŋá tuollu rievdadii rávvagiiddis hohpolaš áigetávvaliin.

Karpoffa sálterávdu gearggai leat su dieđekeahttá oanehaš bottu lobihis guolli.

Esa Karpoff leikkaa raakaa rautua puisella leikkuulaudalla veitsellä.
Esa Karpoff láve earret eará sáltet guliid, maid lea bivdán Norggas duottarjávrriin. Govva: Vesa Toppari / Yle

– Dainna guliin ledjen diehtemeahttun, ahte in livčče justa dan áigge ožžon buktit dan Supmii. Dál dego medias hállagohte, de dat lea fas lobálaš.

Karpoffa mielas lei váttis áddet buot sáivačáhceguliid guoski njuolggadusaid.

Earenoamážit, go sus lei dakkár jahkku, ahte ránnjáriikka ii ásahivčče garra gildosa ieš bivdojuvvon jávre- dahje johkaguliide.

– Ii daid njuolggadusaid dábálaš olmmoš ádden.

Guliid suoli fievrrideapmi Norggas lassána

Norggas leat čavga, muhto čielga mearrádusat mearraguliid degomat dorskki, olggosfievrredeamis riikkas. Njuolggadusat leat čavgejuvvon dán jahkái.

Ovdal turista beasai váldit 18 kilo mearas bivdojuvvon guoli guktii jagis. Dán jagi earri lea 15 kilo ja boahtte jagi rájes 10 kilo.

Njuolggadusain gáibiduvvo, ahte guolli lea bivdojuvvon guolástanturismafitnodaga bokte. Das galgá leat duođaštus.

Dát njuolggadusat gusket dušše mearas bivdon guliid. Ieš bivdojuvvon luossa, dápmot, rávdu ja eará sáivačáhceguolit eai gula láhkaásahusa vuollái, vaikko Norgga tuollu eahpečielga čujuheapmi attii dakkár áddejumi.

Dáid sáivačáhceguliid oažžu doalvut riikkas eret.

Davvi-Norgga tuollu allagohcci Tom Olsena muitala, ahte njuolggadusat leat oaivvilduvvon sihkkarastit mearravalljodaga suvdilis dikšuma ja eastit lobihis fievrrideami sihke dakkár guolasteami, mas ii leat dieđihuvvon.

Guliid njágaldahttin Norggas lea lassánan ja lobihis rájá rastá fievrredeaddjiid joavku lea stuoris.

– Leat ovttaskas mátkkošteaddjit, geat suoli dolvot smávva meriid iežaset atnui. De leat maid čielgasit organiserejuvvon ja ámmátlaš doaibmit, geat fievrredit stuorra meriid guliid biillain dahje guorbmebiillain vuovdima váras, Olsen muitala.

Tuollu gearggai jo čavget gohcima

Norgga tuollus gerge jo čavget bearráigeahčuset, ovdal go ođđa rávvagat ledje váldon geavahussii.

Ovdal njuolggadusaid rievdadeami Norgga tuollu allagohcci Olsen muitalii Ylei šleađgaboastta bokte, ahte tuollus deaivvai duollet dállet mátkkálaččaid gaskkas leat moivi das, mat njuolggadusat leat fámus.

– Mii ávžžuhit buot mátkkošteddjiid oahpásnuvvat fámus leahki njuolggadusaide ovdal go rasttildit rájá, go mátkkošteaddjis lea ovddasvástádus das maid buktá rájá badjel.

Jus mátkkálaš lea buktimin rájá rastá eanet guoli go maid lea lohpi, de buot guolli duoguštuvvo ja áššis almmuhit bolesii.

Leikkuulaudalla leipäviipaleiden päällä on rautua, vieressä veitsi.
Karpoff ja eará Suoma guolásteaddjit besset ruovttus borrat guoli, man leat bivdán Norgga beal rájá. Govva: Vesa Toppari / Yle

Esa Karpoffis lea nana oaivil das, mii lei dáhpáhuvvat, jos ieš bivdojuvvon sáivačáhceguoli ii livčče šat sáhttán buktit Supmii.

Son oaivvilda, ahte vejolaš guolástangielddus livččii duođalaš čuozahus sihke suopmelaš astoáiggebivdiide ja maid norgalaš mátkeealáhusaide. Guolásteaddjit buktet guvlui mearkkašahtti oastinfámu.

– Eatge mii gal bivdde Norgga jávrriid guorusin, loahpaha son.