Veikkâ kuolmâs ij lah innig velttidmettum tááláá puurrâmpeevdist, te tom mälistem já valmâštem máttááttem uđđâ puolvâid lii tehálâš kulttuurärbivyevi siäiluttem keežild.
Kuolmâsist lâi mainâšittees rooli jo historjálávt.
Tot lâi tehálâš uásist anarâš- já nuorttâsämmilij ravâdâs tovle, kuás puohâin amnâsijn lâi vááijuvvuotâ.
Toimâtteijee Mikkâl Morottaja tuuđhâi, maht peesist uážžu kuolmâs puurrâmnáál.
Tain ärbivuáválijn piergâsijn uážžu pecikubolijn kuolmâs luovâsin.
Tááláá ääigi kuolmâs lii härvinâs, mecismakkâsâš hersku. Tot muštoot tast, mon taiđâlávt tovlááh ulmuuh mattii ávhástâllâđ luándu amnâsijd.
Säämi máttááttâskuávdáá já Máhttut-haavâ ulmen lii vuorkkiđ taid puáris ärbivuovijd.
Kuolmâs kávnoo pecikoorâ vyelni.
Tom kalga nuurrâđ algâkeesi ääigi, te asettes kuolmâs luovvân älkkeebeht.
Páárhu luovâtmist kalga leđe várugâs: kuolmâskerdi lii hirmâd herkki.
Kuursâst máttáátteh olliđ kuolmâs ase nuuvt várugávt ko máhđulâš.
Piäluštâsvuoimij škuávlejeijee Jussi áigu ávhástâllâđ kuursâst oppâm taiđuid jieijâs pargoost. Pargo peeleest sun ij pyevti adeliđ suu oles noomâ sahhiittâlmân.
Sun áigu máttááttiđ suáldáttijd luándu purrâmâšamnâsij ávhástâllâm já kuolmâs nuurrâm lii toos šiev lasattâs.
Kuolmâs kuškâduvvoo piegâst, mon maŋa kuolmâsskiäru kalga páiđuđ. Páiđuđ puáhtá ärbivuáválávt tuulâst tâi pääihist helá alne.
– Páiđum lii jotelis toimâ. Tom ij koolgâ páiđuđ tevkis ruškâdin, pic tot kalga leđe mučis kuovgisruškâd. Talle tot lii val njäälgis-uv, muštâl Jefremoff.
Ärbivuáválávt kuolmâs láá millom jáávun poccuu čuárvist rahtum nurdâmáin poccuutyelji alne. Taan ääigi kuolmâs puáhtá millođ táválijn piärgumilloin já uážžu kyermis jáávuid.
Taat ovtkiärdánâš aamnâs lâi tehálâš uási sämmilij purrâmâšváálju tavveen, kost šaddopurrâmâšâid iä ennust viljâlâm.
– Anarâšah já nuorttâliih láá kiävttám kuolmâsjáávuid pirrâ ive. Tuoddârist peeci ij šoodâ siämmáánáál, te orjâlâšah lijjii távjá tuđâvááh, jis ožžuu tääbbin pecikuávlust skeŋkkân kuolmâsjáávuid, muštâl Jefremoff.
